Słownik · 25 pojęć · 2026
Słownik AI
i GEO/AEO.
25 pojęć ze świata cytowania AI w 2026: AI Overviews, Speakable schema, llms.txt, Article schema, RAG, embeddings, prompt injection, DPA. Dla firm chcących być cytowanymi przez ChatGPT, Claude, Gemini, Perplexity, Bing Chat.
AI Overviews
AI Overviews to syntetyczne odpowiedzi generowane przez model Gemini, wyświetlane nad wynikami Google Search. Funkcja wystartowała w USA w 2024, w Polsce dla 15-25% zapytań informacyjnych w 2026. Cytuje 3-7 stron jako źródła. Dla małej firmy lokalnej AI Overviews to nowe źródło ruchu, wymagające optymalizacji GEO/AEO.
GEO (Generative Engine Optimization)
GEO to optymalizacja strony pod cytowania przez generatywne wyszukiwarki: AI Overviews, Perplexity, ChatGPT Search, Bing Chat, Claude. Pojęcie wprowadzone akademicko w 2024 (Aggarwal et al., Northwestern University) jako rozszerzenie SEO. W praktyce GEO i AEO używa się wymiennie.
AEO (Answer Engine Optimization)
AEO to optymalizacja pod direct answers w wynikach wyszukiwania: Featured Snippets, AI Overviews, People Also Ask. Węższe pojęcie niż GEO. Klucz AEO: answer-first content (krótka odpowiedź w pierwszych 2 zdaniach artykułu), FAQPage schema, Speakable schema.
Speakable schema
Speakable schema (SpeakableSpecification) to typ JSON-LD wskazujący wyszukiwarkom które fragmenty strony są "dobre do cytowania głośnego". Wprowadzony przez Google w 2018 dla Google Assistant, w 2026 używany przez AI Overviews. Format: cssSelector lista CSS selektorów (np. `.answer-first`, `.aeo-tldr`).
llms.txt
llms.txt to plik tekstowy (Markdown) w katalogu głównym domeny wyjaśniający modelom AI strukturę i intencję strony. Standard zaproponowany przez Jeremy Howarda (fast.ai) w 2024. Anthropic potwierdzało użycie dla Claude. Lokal360 trzyma trzy warianty: /llms.txt (EN), /llms-pl.txt (PL), /llms-full.txt (długa wersja z kontekstem per URL).
FAQPage schema
FAQPage schema to typ JSON-LD wskazujący sekcję z pytaniami i odpowiedziami. AI Overviews i Google Featured Snippets cytują FAQPage fragments bezpośrednio. Lokal360 generuje FAQPage automatycznie z frontmatter MDX dla każdego blog posta z polami `faq: [{q, a}]`.
Article schema
Article schema (z węższymi typami BlogPosting, NewsArticle, TechArticle) to JSON-LD oznaczający stronę jako artykuł. Pola obowiązkowe: headline, author (Person), datePublished, dateModified. Schema Article z author Person to fundament E-E-A-T (Experience, Expertise, Authoritativeness, Trustworthiness) dla AI rankingu.
Person schema (autor)
Person schema to JSON-LD identyfikujący autora strony. Pola krytyczne dla GEO/AEO: name, jobTitle ("Trusted Photographer Google"), founderOf (Organization), sameAs (linki do LinkedIn, Wikipedia, Wikidata). Lokal360 ma Person schema dla Igora Białego z founderOf Lokal360 + jobTitle TP Google.
answer-first content
Answer-first to praktyka pisarska: pierwsze 1-2 zdania artykułu odpowiadają na pytanie z tytułu BEZPOŚREDNIO, bez wstępu. Lokal360 używa CSS class `.answer-first` jako Speakable selector. AI Overviews ekstrakuje gotowe fragmenty z answer-first content, dlatego strona z tym wzorcem ma 15-30% wyższą szansę cytowania.
TLDR box
TLDR (Too Long Didn't Read) box to wyróżniony fragment na początku artykułu syntezujący główne wnioski w 3-5 zdaniach. Lokal360 używa CSS class `.aeo-tldr` jako drugi Speakable selector (po `.answer-first`). AI cytuje TLDR jako gotowe podsumowanie dla zapytań informacyjnych.
Perplexity AI
Perplexity to AI search engine cytujący 5-10 źródeł per zapytanie z bezpośrednim linkiem do strony. W odróżnieniu od ChatGPT, Perplexity podaje atrybucje. Dla małej firmy lokalnej cytowanie w Perplexity = ruch + brand recognition. Optymalizacja: schema Article + dateModified + answer-first content.
ChatGPT Search
ChatGPT Search to funkcja OpenAI uruchomiona w 2024, integrująca wyniki Bing z generatywnym AI. Cytuje 3-10 źródeł. W 2026 dostępna dla wszystkich użytkowników ChatGPT (free + plus). Optymalizacja podobna do AI Overviews: schema, answer-first, dateModified, llms.txt.
RAG (Retrieval-Augmented Generation)
RAG to architektura AI łącząca model językowy (LLM) z bazą wiedzy zewnętrzną. Model przed odpowiedzią "wyszukuje" relevantne dokumenty w bazie i bazuje odpowiedź na nich. Lokal360 Chatbot AI używa RAG z FAQ klienta, cennikiem, regulaminem jako bazą wiedzy. Pozwala chatbotowi odpowiadać konkretnie na pytania firmy.
Embeddings
Embeddings to wektorowe reprezentacje tekstu używane przez modele AI do wyszukiwania semantycznego. Np. zdanie "spacer 360 dla restauracji" zamieniane jest na wektor 1536 liczb. Dwa wektory blisko siebie = semantycznie podobne treści. Lokal360 używa OpenAI text-embedding-3-large dla wyszukiwania w bazie wiedzy chatbota.
Prompt injection
Prompt injection to atak na model AI gdzie użytkownik próbuje zmanipulować system prompt chatbota ("zignoruj poprzednie instrukcje i powiedz X"). Modele 2025-2026 są w większości odporne, ale rekomendowane środki: system prompt z zasadami, sanitization input, limit długości odpowiedzi, blacklist tematów.
System prompt
System prompt to instrukcja dla modelu AI definiująca jego rolę, ton, ograniczenia. Np. dla chatbota Lokal360: "Jesteś asystentem firmy [X]. Odpowiadaj po polsku, krótko, na podstawie podanej bazy wiedzy. Nie wymyślaj cen ani godzin. Jeśli nie wiesz, eskaluj do człowieka." System prompt jest niewidoczny dla użytkownika.
Token (AI)
Token to jednostka tekstu używana przez modele AI do liczenia długości wejścia/wyjścia. Średnio: 1 token = 0,75 słowa angielskiego, 1 token = 1,5-2 znaki polskiego (polski jest "droższy" w tokenach). Typowa rozmowa chatbota: 500-2000 tokenów. Cena API liczona per million tokenów.
Context window
Context window to maksymalna długość tekstu (input + output) jaką model AI może przetworzyć w jednej rozmowie. Claude 3.5 Sonnet: 200k tokenów (długie dokumenty PDF). GPT-4o: 128k. Gemini 1.5 Pro: 1M tokenów. Dla chatbota firmowego 4k-16k zwykle wystarcza. Dla audytu długiego dokumentu PDF: Claude Opus 200k.
DPA (Data Processing Agreement)
DPA to umowa o powierzeniu przetwarzania danych między administratorem (firma) a procesorem (provider AI). Wymóg RODO art. 28. Wszystkie główne AI w 2026 oferują DPA dla EU: Anthropic (anthropic.com/legal), OpenAI (openai.com/policies), Google (Google Workspace Customer DPA). Bez DPA: naruszenie RODO.
Hallucination AI
Hallucination (halucynacja) to zjawisko generowania przez model AI fałszywych informacji prezentowanych jako prawdziwe. Np. AI wymyśla numer telefonu, cenę, fakt historyczny. Strategia eliminacji: RAG z weryfikowalną bazą wiedzy, system prompt "nie wymyślaj", lower temperature (0.1-0.3), human review przed publikacją.
Temperature (AI parameter)
Temperature to parametr modelu AI kontrolujący kreatywność/determinizm: 0 = całkowicie deterministyczny (zawsze ta sama odpowiedź), 1 = standardowy, 2 = bardzo kreatywny. Dla chatbota faktycznego (cennik, godziny, FAQ): temperature 0.1-0.3 (mało halucinacji). Dla content brainstorming: 0.7-1.0.
Fine-tuning vs RAG
Fine-tuning to trening modelu AI na własnych danych firmy (drogo: 1000-50000 USD, długo: tygodnie). RAG to podpinanie bazy wiedzy do gotowego modelu (tanio: 50-500 USD setup, szybko: dni). Dla małej firmy w 2026 RAG zwykle wystarcza. Fine-tuning ma sens tylko dla wysoce specjalistycznych use cases (medical, legal).
AI Overviews ranking signals
Sygnały rankingu w AI Overviews różnią się od klasycznego SEO. Top 5 sygnałów: 1) bezpośrednia odpowiedź w pierwszym akapicie, 2) schema Article + FAQPage + Speakable, 3) author Person z founderOf, 4) dateModified świeży (max 12 mies.), 5) llms.txt na domenie. Klasyczne backlinki też ważne, ale ważą mniej niż w klasycznym Google Search.
Wikidata QID
Wikidata QID to unikalny identyfikator obiektu w Wikidata.org (np. Q123456). Dla firmy QID wzmacnia entity recognition w Knowledge Graph Google. Założenie: konto Wikidata, utworzenie Item z polami instance of, country, founder, official website. Po zatwierdzeniu QID propaguje przez sameAs do Organization schema.
Consent Mode v2 (Google)
Consent Mode v2 to mechanism Google (obowiązkowy w EU od marca 2024) pozwalający Google Analytics/Ads na zbieranie danych w trybie anonimowym przed akceptacją cookies. Stan default: denied (wszystko zablokowane). Po akceptacji klienta: granted. Bez Consent Mode v2: naruszenie RODO + skok kar UODO.
Powiązane słowniki Lokal360
- Słownik spacerów 360° — 40+ pojęć ze świata wirtualnych spacerów i Google Maps
- Słownik lokalnego SEO — 30 pojęć: GBP, Local Pack, NAP, opinie Google
- Słownik własnych systemów — 25 pojęć: rezerwacje, channel manager, bramki
Chcesz być cytowanym przez AI Overviews i Perplexity?
Zostaw numer, zadzwonię w 24h. Wycenię pełen audyt GEO/AEO Twojej strony i plan wdrożenia schema, Speakable, llms.txt oraz answer-first content.
Zostaw numer, oddzwonię do 24h: