Szachmaty.pl,
aplikacja do nauki szachów

Kariera szachisty: 55 przeciwników, siedem rozdziałów

Zamiast suwaka „poziom trudności od 1 do 10" jest drabina postaci. Zaczynasz przy ławce w parku od przeciwnika o sile około 150 punktów Elo, kończysz w panteonie mistrzów powyżej 2750. Każda postać ma charakter i konkretną słabość: jedna bije wszystko, co się rusza, inna wyprowadza hetmana w trzecim ruchu i liczy na mata szewskiego. Boty nie grają losowo, tylko popełniają ludzkie błędy, bo losowy ruch od razu czuć sztucznością.

Nauka: 49 lekcji w ośmiu rozdziałach

Od tego, jak chodzą figury, przez matowanie, taktykę, debiuty i końcówki, po podstawy strategii. Lekcja nie jest artykułem: każdy krok to albo pozycja do obejrzenia, albo figura do swobodnego poprzesuwania, albo zadanie do rozwiązania na planszy, albo pytanie. Po dwóch nieudanych próbach dostajesz podpowiedź, a postęp zapisuje się sam.

Nad lekcjami stoi Kurs: dziewięć bloków ułożonych w jedną kolejność, od nawyków przy szachownicy po końcówki. Kolejny blok otwiera się po zaliczeniu poprzedniego, ale nic nie zamyka się z powrotem, bo powtórki są tu całą metodą. Kurs nie ma własnej pamięci postępu, tylko czyta tę samą, z której korzysta reszta aplikacji, więc nie da się doprowadzić do sytuacji, w której dwa ekrany pokazują sprzeczny stan.

Analiza partii z wyjaśnieniami po polsku

Wklejasz zapis partii, wskazujesz plik albo podajesz nazwę użytkownika z Lichess, a aplikacja pobiera ostatnie publiczne partie. Silnik przechodzi partię ruch po ruchu, klasyfikuje każdy ruch, liczy celność (z szansy na wygraną, nie z surowych centypionów) i rysuje wykres przebiegu.

Najważniejsza część jest po prawej: aplikacja wybiera jeden najdroższy moment partii, tłumaczy go jednym zdaniem po polsku („pionek bije na b5, ale ta wymiana jest dla ciebie niekorzystna: tracisz na niej materiał") i proponuje trzy zadania na ten sam motyw. To jest ta funkcja, dla której zacząłem cały projekt.

Analiza jednej partii mówi jednak tylko o tej partii. Dlatego doszedł profil powtarzalnych błędów: aplikacja zbiera wyniki wielu analiz i układa je w jeden ranking według taksonomii 27 typowych pomyłek gracza na poziomie 400–1200 Elo. Zamiast czterdziestu osobnych uwag dostajesz zdanie w rodzaju „trzeci raz w tej partii ruszasz figurą, która już stała dobrze" i kolejność pracy. Ta sama taksonomia karmi potem dobór lekcji i zadań.

Trening: 432 zadania w 69 kategoriach

Zadania pogrupowane po motywach: maty, widełki, związania, szpile, przeciążenie, zugzwang, niedopromocja i kilkadziesiąt innych. Doszły też kategorie, które nie są czystą taktyką: kalkulacja, wybór planu, partie modelowe i końcówki. Rozwiązujesz w dowolnej kolejności i dowolną liczbę razy. Jest też tryb rankingowy, w którym aplikacja sama dobiera trudność do poziomu, oraz osobna kolejka powtórek. Każde zadanie jest sprawdzone programowo: legalność pozycji, legalność rozwiązania i jednoznaczność odpowiedzi.

Trener debiutów: 16 repertuarów

System Londyński, Partia Włoska, Caro-Kann, Obrona Słowiańska, Gambit Hetmański i jedenaście innych. Uczysz się ich tak, jak potem zagrasz: Ty wykonujesz swoje ruchy, przeciwnik odpowiada, a błędny ruch jest poprawiany bez przerywania linii. Zamiast zapamiętywania sekwencji dostajesz też krótkie wyjaśnienie, o co w danym otwarciu chodzi.

2. Tryb offline nie działał, choć wyglądał, że działa

Aplikacja miała mechanizm pracy offline od początku. Podczas audytu okazało się, że lista plików do zapisania w pamięci była niekompletna: pomijała 89 obrazów i ponad połowę modułów. Aplikacja uruchamiała się bez internetu, ale rozsypywała się przy pierwszym wejściu głębiej. Nikt tego nie zgłosił, bo nikt nie testuje offline'u specjalnie.

Wniosek: „działa" i „działa w warunkach, dla których to zbudowano" to dwie różne rzeczy. Dziś tryb offline ma osobny test, który wyłącza sieć i przechodzi aplikację od nowa.

3. Dwa testy świeciły na zielono, nie sprawdzając niczego

W dwóch testach wzorzec wyszukiwania zawierał niewidzialny znak sterujący zamiast zamierzonego symbolu. Testy przechodziły zawsze, niezależnie od tego, co robiła aplikacja. Żadne standardowe narzędzie tego nie pokazuje, bo znak jest niewidoczny w edytorze i w podglądzie różnic.

Wniosek: zielony test to nie dowód. Dowodem jest test, który potrafisz celowo zepsuć i zobaczyć, że zapala się na czerwono. Sprawdzam tak teraz każdy nowy test, u siebie i u klientów.